นิยามอาชีพ
          วิเคราะห์และคาดการณ์สถานการณ์สภาพแวดล้อม ความต้องการของตลาดและสถานการณ์ของสินค้าและผลิตภัณฑ์ เพื่อวางแผนกลยุทธ์ทางการตลาด ศึกษาข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในองค์กร เช่น ฝ่ายวิจัย และพัฒนาผลิตภัณฑ์ ฝ่ายการเงิน และฝ่ายการผลิต มาประกอบกับสถานการณ์ตลาดสินค้าของคู่แข่งและสถานการณ์ของตลาดภายในและภาย นอก วิเคราะห์ข้อมูลต่าง ๆ ร่วมกับปัจจัยและพฤติกรรมของผู้บริโภค เพื่อคาดการณ์สถานการณ์ความต้องการสินค้าหรือ       ผลิตภัณฑ์ในอนาคตทั้งระยะสั้นและระยะยาว วางแผนกลยุทธ์ทางการตลาด กระบวนการผลิต งบประมาณที่ต้องใช้และผลกำไรที่คาดว่าจะรับเสนอต่อผู้บริหาร ; ควบคุมดูแลการนำแผนกลยุทธ์ไปปฏิบัติติดามประเมินผล และปรับแผนตามความจำเป็น

ลักษณะของงานที่ทำ
          คาดการณ์สถานการณ์ มองและวิเคราะห์ก่อนการออกผลิตภัณฑ์ใหม่ของ องค์กร การแข่งขันของคู่แข่งขันและวางกลยุทธ์ แผนการตลาดของสินค้าในระดับ    ชุมชนท้องถิ่น ให้ผสมผสานกับระดับโลกได้ต้องมีวิสัยทัศน์ ในการตลาดศตวรรษที่ 21และในเวลาเดียวกันก็ต้องหาทางบริการถึงกลุ่มเป้าหมายลูกค้าอย่างทั่วถึง โดยการใช้เครื่องมือ และ เทคโนโลยี่ที่มีอยู่ช่วยในการส่งข้อมูลข่าวสาร  นอกเหนือจากส่วนประสมทาง การตลาด   4 Ps  คือ Product Planning, Pricing, Place/Physical Distribution , Promotion and Advertising 
          โดยนำข้อมูลจากทุกหน่วยงานในองค์กร คือ ฝ่ายวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์  (R&D) ฝ่ายการเงินและฝ่ายการผลิตมาช่วยในการวางแผนกลยุทธ์การตลาด โดยต้องยึดหลักการให้ข้อมูลแก่ผู้บริโภคมากที่สุดเพื่อให้หันมาสนใจซื้อ สินค้าหรือร่วมมือด้วย
ในการวางสินค้าตัวใหม่ ซึ่งควรจะต้องเป็นนวัตกรรมจากวัตถุดิบในประเทศโดยใช้เทคโนโลยีใหม่ๆ  เพื่อช่วยในการลด ต้นทุนการผลิต 
          นักการตลาดในระดับต้นจะทำงานในตำแหน่งต่างๆ ในฝ่ายการตลาดเพื่อเรียนรู้ถึงภาพตลาดโดยรวมเช่น วางแผนกิจกรรมส่งเสริมการขาย, ประชาสัมพันธ์สู่กลุ่มลูกค้าเป้าหมาย  ส่งจดหมายหรือวารสารการขาย หรือจัดทำไดเร็คเมล์สู่กลุ่มลูกค้า ทั้งขายตรงและออกร้านขายในงานเทศกาลต่างๆ  จัดนิทรรศการส่งเสริมการแสดงสินค้า ทำการส่งเสริมสินค้าร่วมกับ ผู้ค้าปลีก      ห้างสรรพสินค้า  จัดข้อมูลรวบรวมรายชื่อลูกค้า ทำหน้าที่ลูกค้าสัมพันธ์เก็บข้อมูลในตลาดและประสานงานกับฝ่ายวิจัยและพัฒนา ผลิตภัณฑ์ เพื่อนำข้อมูลมาวิเคราะห์ก่อนสรุปรายงานให้ผู้บังคับบัญชาทราบ 
          นักการตลาดต้องรู้ว่าปัจจัยอะไรที่ผู้บริโภคใช้ในการตัดสินใจเลือกซื้อ สินค้า  เพื่อจะได้นำข้อมูลเหล่านี้มาวิเคราะห์และช่วยประกอบการวางแผนกลยุทธ์การ ตลาดให้ดีและรัดกุมยิ่งขึ้น ต้องวิเคราะห์ตลาดเกี่ยวกับความจำเป็นและความต้องการของผุู้บริโภคและ พฤติกรรมที่เปลี่ยนไป ปัจจุบันองค์กรธุรกิจต่างๆ  ต่างร่วมมือกันเป็นพันธมิตรทางธุรกิจอย่างไม่มีขีดจำกัดระยะทางและเวลาการ ผลิตและสั่งสินค้าย่นเข้าด้วยความเร็วของอินเทอร์เน็ต    ดังนั้น อุปสงค์และอุปทานที่ซับซ้อนของตลาดและผู้บริโภค โดยจะใช้กระบวนการขั้นตอนในการวางแผนการตลาด ดังนี้
1.  วางแผนการตลาด ทั้งกลยุทธ์ระยะสั้นและระยะยาว 
2.  วิเคราะห์และวิจัยหากลุ่มเป้าหมายเพื่อคาดการณ์เกี่ยวกับการผลิต สินค้า กระบวนการผลิตงบประมาณที่ต้องใช้และผลกำไรที่ควรจะได้
3.   ปรับแผนงานและเสนอขออนุมัติจากผู้บริหาร  
4. วางแผนกิจกรรมการขายและปฏิบัติตามแผนงานการขายในด้านราคา     วิธีการขาย   ช่องทางการขายและการใช้สื่อโฆษณาประชาสัมพันธ์ 
5.  บริหารการขายและการสั่งซื้อจากลูกค้า
6.  ควบคุมดูแลการนำแผนกลยุทธ์ไปปฏิบัติเพื่อให้เป็นไปตามเป้าหมาย     ที่ตั้งไว้
7.  ติดตามประเมินผลจากข้อมูลรายงานประเมินผล ทางคอมพิวเตอร์
8. ออก ตรวจตลาดเพื่อทำการวิจัย  เพื่อพร้อมปรับแผนกลยุทธ์และกลวิธีในการปฏิบัติงานได้ทันท่วงทีและเตรียมการ รณรงค์โดยการโฆษณา สินค้าอย่างต่อเนื่อง
9.  วางแผนและทำการเจาะตลาด (Market Penetration) เพื่อเพิ่มยอดขายของผลิตภัณฑ์ที่อยู่ในตลาดปัจจุบัน หรือชักชวนลูกค้าของคู่แข่งขันให้มาเป็นลูกค้าของตน  หรือหาทางให้ผู้ที่ยังไม่ได้เป็นลูกค้ามาทดลองใช้ผลิตภัณฑ์ของตน

สภาพการจ้างงาน 
          สำหรับผู้เพิ่งก้าวเข้าสู่อาชีพนักการตลาดจะทำงานอยู่ในส่วนส่งเสริมการตลาด การขาย กิจกรรมส่งเสริมการตลาด ตรวจตลาดเพื่อทำการวิจัย  เงินเดือนขั้นต่ำที่ได้รับประมาณ 7,500 บาท โดยมีค่ายานพาหนะให้ ทั้งนี้แล้วแต่เงื่อนไขสถานการณ์ทางเศรษฐกิจ มีสวัสดิการให้ตามกฎหมายแรงงาน ส่วนโบนัสและผลประโยชน์อื่นๆ ขึ้นอยู่กับผลประกอบการ 
          สำหรับนักการตลาดที่มีความสามารถในการวิเคราะห์การตลาดและวางแผนการตลาดของ องค์กรได้อย่างชำนาญ  ค่าตอบแทนจะอยู่ในระดับเดียวกับผู้บริหารระดับสูง

สภาพการทำงาน 
          การวางแผนการตลาดต้องใช้ การออกตรวจตลาดทั่วประเทศ การออก
เก็บ ข้อมูลสำหรับทำการวิจัย และการเข้าถึงลูกค้ารายบุคคล และใช้เทคโนโลยีข้อมูลข่าวสารมาผสมผสานกัน ในการวางแผนการตลาด และการลดต้นทุนการผลิตลักษณะการทำงานจะต้องทำงานกันเป็นทีมใหญ่ร่วมกับฝ่าย บัญชี   ฝ่ายผลิต  ฝ่ายจัดจำหน่าย  ฝ่ายขาย ฝ่ายประชาสัมพันธ์ ปัจจุบันองค์กรมีลักษณะความเป็นนานาชาติมากขึ้น ในการวางแผนอาจมีการสื่อสารด้วยภาษาอังกฤษในที่ทำงาน  
          นักวิเคราะห์การตลาดต้องบริหารเวลาเป็น  เพื่อติดตามสถานการณ์ทางการตลาดอย่างสม่ำเสมออาจต้องทำงานในวันเสาร์ วันอาทิตย์หรือวันหยุด ในการตรวจตลาดและการเจาะตลาดใหม่

คุณสมบัติของผู้ประกอบอาชีพ
1.  สำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาตรีทางด้านการบริหารธุรกิจ  สาขาการตลาด  เศรษฐศาสตร์   หรือสาขาที่เกี่ยวข้อง
2.  มีความสนใจในการประเมินสถานการทั้งของตนเองและสถานการณ์ภายนอก
3.  เข้าใจธุรกิจการตลาดและสินค้าในระดับโลก ภูมิภาค และประเทศอย่าง    ถ่องแท้ 
4.  เป็นนักสังเกตการณ์สถานการณ์ วิเคราะห์สถานการณ์ต้องเข้าใจกฎระเบียบการค้าระหว่างประเทศ
5.  ต้องรอบรู้ในสินค้าของคู่แข่งขัน
6.  มีความเป็นผู้นำและกล้าตัดสินใจในการแก้ปัญหา
7. รู้จักการใช้เทคโนโลยีข้อมูลข่าวสารการใช้คอมพิวเตอร์ในการทำงาน ซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับนักการตลาดรุ่นใหม่
8. จัดสรรทรัพยาบุคลากรให้เป็นไปตามเป้าหมายที่ตั้งไว้
9.  สามารถเดินทางออกตรวจตลาดในต่างจังหวัด และต่างประเทศได้  
10.  ต้องใช้ภาษาอังกฤษได้ดี
11.  กระตือรือร้นมีมนุษยสัมพันธ์ที่ดีประสานงานกับหน่วยงานที่ต้องการ  การสนับสนุนแผนการตลาด

ผู้ที่จะประกอบอาชีพนี้ ควรเตรียมความพร้อมดังนี้  
          สำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลายหรือเทียบเท่าตามหลักสูตรกระทรวง ศึกษาธิการ  เพื่อเข้าสมัครสอบคัดเลือกศึกษาต่อในมหาวิทยาลัยในคณะบริหารธุรกิจ สาขาวิชาการตลาด  คณะนิเทศศาสตร์ คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี หลักสูตรปริญญาตรีใช้เวลาศึกษาตามปกติ  4  ปี

โอกาสในการมีงานทำ
          แนวโน้มตลาดปัจจุบันจะเป็นของผู้ซื้อหรือบริโภคโดยแท้จริง เพื่อสนองความต้องการของผู้บริโภค  นักการตลาดต้องมองหาตลาดเฉพาะ (Niche Market) เพื่อเจาะเข้าทุกกลุ่ม เพื่อนำสินค้าหรือผลิตภัณฑ์ ไปสู่ตลาดพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ หรือ อี-คอมเมิร์ซ โดยไม่ลืมภูมิปัญญาไทยที่จะสร้างผลิตภัณฑ์ตราสินค้าไทยให้เป็นที่รู้จักแพร่ หลายในระดับภูมิภาคและโลก    
          ขณะนี้การตลาดของโลกส่วนหนึ่งหรือมากกว่าครึ่งหนึ่ง ซื้อขายกันอยู่บนอินเตอร์เน็ต ทำให้นักการตลาดต้องวิเคราะห์การตลาดจากข้อมูลการ ประมวลผลข้อมูลที่ออกมาจากทั้งอินเตอร์เน็ตและคอมพิวเตอร์ของพนักงานขาย (ที่แสดงรหัสของรายการสินค้า ในแต่ละวัน แต่ละสัปดาห์ และทุกๆ เดือน) ซึ่งพนักงานขายสินค้าจะสั่งสินค้าด้วยระบบเทคโนโลยีอันทันสมัยจากคลังสินค้า ที่ใกล้ที่สุดไปส่งให้ลูกค้า ซึ่งอาจอยู่ในบริเวณเดียวกัน หรือข้ามทวีป  ดังนั้น ต้องคำนึงถึงการให้ข้อมูลของสินค้าให้ผู้บริโภคทราบมากที่สุดเท่าที่จะมาก ได้ คุณภาพต้องมาก่อนและราคาต้องย่อมเยาเพราะลูกค้าสามารถทราบข้อมูลต่างๆ เหล่านี้จากโทรศัพท์มือถือพกพา นอกจากนี้ นักวิเคราะห์การตลาดควรจะตระหนักดีว่าการวิเคราะห์วางแผนออกสินค้าตัวใหม่ ๆ  นั้น จะมีสมาคมคุ้มครองผู้บริโภคเข้ามาดูแลผลประโยชน์ของผู้บริโภคอีกทั้งกลุ่ม องค์กรเอ็นจีโอต่างๆทั้งในและนอกประเทศที่ตั้งเครือข่ายประสานงานเพื่อแลก เปลี่ยนรายงานข้อมูลในกรณีที่ ผู้บริโภคถูกเอาเปรียบและเสียประโยชน์จากการซื้อผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ นอกจากนี้ ยังมีเงื่อนไขทางการค้าที่กำหนดโดยองค์การระหว่างประเทศ และประเทศคู่ค้า เช่น องค์การการค้าโลก (WTO)  และการตัดต่อพันธุกรรมพืช  เป็นต้น
          เนื่องจากการแข่งขันทางการค้าทั้งภายในและต่างประเทศมีความรุนแรงมากขึ้นนัก วิเคราะห์การตลาดที่มีความสามารถและมีประสบการณ์ยังเป็นที่ต้องการขององค์กร ธุรกิจ 
          ปัจจุบัน เจ้าหน้าที่ส่งเสริมการตลาด เจ้าหน้าที่ฝ่ายการตลาดที่มีวิสัยทัศน์กว้างไกลและสามารถใช้ทางด่วนข้อมูล ข่าวสารได้ จะเป็นที่ต้องการของตลาดแรงงานอย่างมาก ในยุคของการก้าวเข้าสู่ธุรกิจ พาณิชยอิเล็กทรอนิกส์  

โอกาสความก้าวหน้าในอาชีพ
          นักการตลาดในระดับต้นต้องสั่งสมเรียนรู้ประสบการณ์ในหน้าที่ต่างๆ  ของแผนกอย่างครบถ้วน  ซึ่งต้องรู้และเข้าใจธรรมชาติของตลาดอุปโภคและบริโภค แล้วยังต้องรู้จักธรรมชาติผลิตภัณฑ์สินค้าแต่ละตัวขององค์กรต้องมีความคิดใน การผลิตสินค้าที่เป็นนวตกรรม ซึ่งอาจใช้เวลาเรียนรู้ประมาณ 2 - 3 ปี จากนั้นควรเข้ารับการอบรมการทำแผนทางการตลาด และแผนธุรกิจ เพื่อให้มีความรู้ขึ้นเป็นระดับผู้ช่วยผู้จัดการหรือผู้จัดการของแต่ละฝ่าย การเป็นผู้จัดการของทางการตลาดของแผนก หรือเป็นผู้อำนวยการฝ่ายการตลาดขององค์กรได้  ซึ่งอาจใช้เวลาประมาณ 5 –10 ปี นักการตลาดที่มีความสามารถจะได้รับความก้าวหน้าเป็นกรรมการผู้จัดการใน องค์กรธุรกิจที่อยู่ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยหรือหน่วยงานที่มีแม่ ข่ายอยู่ในต่างประเทศ 
  
อาชีพที่เกี่ยวเนื่อง
          นักประชาสัมพันธ์  พนักงานขาย นักการวิจัยทางการตลาดวิจัยพฤติกรรมผู้บริโภคเจ้าหน้าที่ฝ่ายวางแผนการผลิต ฝ่ายขายโฆษณา ผู้จัดการผลิตภัณฑ์ ผู้จัดการตราผลิตภัณฑ์

แหล่งข้อมูลอื่นๆ 
หลักสูตรอบรมเพิ่มทักษะทางการตลาดจากสมาคมการตลาด
แห่งประเทศไทย 
เว็บไซต์การหางานต่างๆ และเว็บไซต์หนังสือพิมพ์  
การจัดประเภทมาตรฐานอาชีพ (ประเทศไทย)

เนื้อหาดีดีจาก  กรมการจัดหางาน