ทันตแพทย์สม สุจีรา www.Tutorsom.com

เคล็ดลับการจำ ตอนที่ 1  จำเป็นภาพ

       แม้ว่า ผมจะเป็นติวเตอร์วิชาคำนวณอย่างฟิสิกส์ เคมี คณิตศาสตร์  แต่ทุกครั้งที่ติวน้องๆ ผมจะสอนถึงเทคนิคการจำเป็นภาพด้วย  เพราะในการติวเข้าแพทย์ วิชาที่ใช้ความจำมีความสำคัญมาก เช่น ชีววิทยา  ภาษาอังกฤษ  สังคม ภาษาไทย  ดังนั้น ถ้านักเรียนจำได้แม่น อาจจะไม่ต้องเรียนพิเศษวิชาเหล่านี้เลยก็ได้  ส่วนวิชาคำนวณ ก็สามารถติวสรุปเนื้อหา ม.ปลาย ที่เป็นหัวใจสำคัญมาไว้ในวันเดียว หลังจากนั้นนักเรียนก็ไปทำโจทย์ต่อเอาเองได้ ซึ่งหลายคนสอบติดแพทย์ได้ด้วยวิธีนี้ (อ่านความสำเร็จของรู่นพี่ เพื่อสร้างแรงบันดาลใจได้ที่http://www.tutorsom.com/Opinion/Medinterview.htm )

         เคล็ดลับของการอัดภาพให้ฝังอยู่ในสมองก็คือ การมองภาพโดยใช้ตาใน  ภาพที่เกิดจากจินตนาการขณะหลับตา สมองส่วนลึกจะเข้ามารับรู้และบันทึกไว้  ดังนั้นขณะเรียนรู้สิ่งใด เมื่อถึงจุดที่สำคัญ ต้องหลับตาจินตนาการช่วยด้วยทุกครั้ง และควรมีภาพเข้ามาเป็นส่วนประกอบด้วย  เช่น ตอนท่องศัพท์ ให้หลับตาและนึกถึงคำศัพท์พร้อมกับภาพที่ลอยขึ้นมาในสมอง ถ้าเป็นภาพเคลื่อนไหวยิ่งดี  การมองโดยใช้สายตา ไม่สามารถอัดภาพเข้าไปในสมองได้ เช่น เราอาจจะเปิดวิดีโอสอนคำศัพท์ พร้อมกับมีภาพให้ดูด้วย แม้จะมีภาพแต่เป็นการมองโดยตานอก สมองจะบันทึกไว้เพียงผิวเผินไม่ลงลึกไปเป็นความรู้สึก พร้อมที่จะลืมไปได้ทุกเมื่อ

        การท่อง ก.เอ๋ยกอไก่  หรือ A แอ๊นท์ มด  ก็คือ การแปลงอักษรให้เป็นภาพ ทุกครั้งที่นักเรียนท่อง ภาพไก่ กับ ภาพมดจะผุดขึ้นมา ทำให้จำได้ง่ายขึ้น

       ถ้าต้องการจำตัวอักษร  ค  ต  ล  ข  ร  ม   โดยห้ามสลับตำแหน่ง การจำโดยตรงจะยากมาก ให้จำเป็นประโยค “คนตัวเล็กขับรถเมล์ ” แล้วจินตนาการภาพรถเมล์ที่มีคนตัวเล็กกำลังขับอยู่  เทคนิคนี้จะทำให้จำได้แม่น  ในกรณีที่เป็นภาษาอังกฤษก็เช่นกัน  สมมติว่าต้องการจำ ตัวอักษรตัวแรกของหัวข้อที่เรียน 5 หัวข้อ คือ  t,a,m,s,o,f,h  ให้นำมาแต่งเป็นประโยค  “ There are many sand on father’s head ”  แล้วก็นึกถึงภาพพ่อที่มีทรายอยู่เต็มศีรษะ

          อีกเคล็ดลับ สำหรับการจำตัวเลข ก็คือ ให้แปลงจำนวนตัวเลขเป็นจำนวนพยัญชนะ  เช่น ต้องการจำตัวเลขชุดหนึ่ง ได้แก่  52146233  จะแต่งเป็นประโยคได้ว่า “ There is a bird flying in the sky”  จำนวนตัวอักษรของแต่ละคำ คือตัวเลขที่จะจำ แล้วจินตนาการให้เห็นภาพนกกำลังบินบนท้องฟ้า  การจำเป็นภาพ แม้จะได้ดูตัวเลขนี้เพียงครั้งเดียว รอบเดียว ก็สามารถจำไปได้หลายปีหรืออาจจะตลอดไป

         ข้อมูลบางอย่าง การนำมาเขียนในรูปของแผนผัง แผนภาพ จะเข้าใจง่ายขึ้น เช่น การบอกทางให้ไปที่ไหนสักแห่ง ถ้าเขียนเป็นแผนที่ จะดีกว่าการบอกเป็นคำพูด  ระบบบริหารตามระดับชั้นขององค์กรต่างๆ จะเขียนเป็นแผนภาพเสมอ

         ในการจำ ถ้าสามารถนำข้อมูลมาเขียนเป็น แผนภูมิ แผนผัง กราฟ  หรือใช้ตารางทางสถิติ จะช่วยให้จดจำได้ง่ายขึ้น  การนำข้อมูลในหนังสือเรียน มาทำเป็นภาพ ตารางหรือกราฟ ด้วยตนเอง  จะมีประโยชน์มาก

      การจำเป็นภาพ เชิงความสัมพันธ์จะจำได้แม่นกว่า   การจำเป็นแผนผังในใจหรือที่เรียกกันว่า Mind mapping จะมีประโยชน์  คนที่ชอบดูกีฬา  เวลาจับสลากแบ่งสายฟุตบอลโลก  จะเห็นตารางโยงไปโยงมา คู่นั้นมาแข่งกับคู่นี้   ผู้ชนะระหว่างคู่นั้น มาแข่งกับผู้ชนะระหว่างคู่นี้ ที่เมืองนี้ เวลานี้   มีข้อมูลที่จะต้องให้จำเต็มไปหมด ทั้งรายละเอียดของทีม ผลการแข่งขัน  ชื่อผู้เล่น โค้ช  ผลงานในอดีตของแต่ละทีม   แต่รายละเอียดทั้งหมดเหล่านี้ จะผุดขึ้นมาโดยอัตโนมัติ เมื่อคุณหลับตานึกถึงภาพ Mind mapping   สายต่างๆของทีมต่างๆบนแผนผังการแข่งขัน   ถ้าจำแบบตรงๆทื่อๆ  เพียงไม่นานก็จะลืมว่าในการแข่งขันรอบต่อไป ทีมที่คุณเชียร์จะไปเจอทีมไหน ที่เมืองไหน เวลาเท่าไหร่  แล้วทีมนั้นเล่นเป็นยังไง  แข่งกับทีมไหนมาก่อน ถ้าชนะอีกครั้งจะต้องไปแข่งที่ไหน วันที่เท่าไหร่ และมีโอกาสจะเจอทีมไหน  ฯลฯ   จะเห็นได้ว่า ถ้าคุณจำเป็นแผนผัง ทุกสิ่งทุกอย่างจะผุดขึ้นมาอย่างเป็นระบบ 

          ไม่เฉพาะเรื่องกีฬา  ทุกวิชาย่อมมีความสัมพันธ์ของมันอยู่  พยายามมองให้ออก แล้วนำมาเขียนเป็นแผนผังในใจ (Mind mapping)  จะทำให้จำได้อย่างขึ้นใจ และเห็นความสัมพันธ์ทั้งหมดเป็นองค์รวมด้วย  แม้บางครั้งจะลืมรายละเอียดเช่นชื่อเฉพาะ แต่คุณจะจำความรู้สึกได้ เหมือนลืมชื่อคนแต่นึกรูปร่างหน้าตาออก  และเมื่อชื่อนั้นปรากฏขึ้นอีกครั้ง  สมองจะรีบบันทึกไว้ทันที คราวนี้ คุณจะจำได้อย่างแม่นยำ

       การใช้ตัวย่อ ก็มีประโยชน์ในการช่วยจำ ความจำระยะยาวของคนเราที่ลงลึกก็คือภาษา  ตัวอักษร ก-ฮ   A-Z   เลข 0 - 9  ไม่มีวันลืมแน่ ถ้าสมองไม่ถูกกระทบกระเทือนอย่างรุนแรง  ดังนั้นวิธีง่ายๆ ที่จะจำข้อมูลบางอย่าง ให้เป็นระบบ เป็นองค์รวม ก็คือ การใช้ตัวอักษรของภาษาเข้ามาเชื่อมโยงข้อมูล      

        ถ้าตัวย่อ เป็นคำที่อ่านออกเสียงได้ เช่น NASA , APEC  , WHO ,ฯลฯ จะทำให้จำได้ง่ายขึ้น  พยายามใช้สระในภาษาอังกฤษ คือ a ,e ,i ,o ,u ให้เป็นประโยชน์ ในการสร้างตัวสะกด  คำย่อในภาษาอังกฤษสามารถนำมาเรียงกันและอ่านออกเสียงได้ง่ายกว่าภาษาไทย ดังนั้น แม้เนื้อหาหรือหัวข้อของหนังสือที่อ่านจะเป็นภาษาไทย ให้แปลหัวข้อนั้นเป็นภาษาอังกฤษเสียก่อน แล้วจึงนำตัวย่อนั้นมาเรียงกันเป็นคำสำหรับจำ โดยไม่จำเป็นต้องเรียงตามลำดับหน้าหลัง สามารถสลับตัวอักษรไปมา จนลงตัวให้เป็นคำที่สามารถอ่านออกเสียงได้